De Toekomstbus in de media

Provoceren is leuk en effectief

provocatief in werving en selectie

Ik wil het nog maar eens herhalen. Als jij een effectieve provocatie kunt plaatsen waar iedereen even om kan lachen dan sta jij aan de basis van veranderingen. Even lachen betekent dat er even geen stress is en dat zijn DE momenten waarop je kunt gaan veranderen.

 

De humorvolle kant van de situatie

Waarom is het eigenlijk leuk om te provoceren? Omdat je de humorvolle kant van de situatie mag benoemen. Dat lijkt soms wat moeilijk, maar je kunt er al snel beter in worden. Zet je gezicht in de lachstand en bedenk de glanszijde van de situatie. Hoe vaker je het doet hoe makkelijker het wordt. En… hoe vaker jouw gezicht vanzelf een glimlach vertoont. Mensen om je heen zullen misschien even verbaasd zijn over jouw nieuwe insteek, maar als jij volhoud weet men binnen de kortste keren niet anders.

Bovendien; een dag niet gelachen is een dag niet geleefd. Kijk maar eens om je heen hoeveel mensen er nog maar heel beperkt ‘leven’. Kinderen doen dat aanzienlijk beter, waar is die lach gebleven? Een provocatie kan soms absurd en dramatiserend zijn, maar dat maakt nu juist dat je erom kunt lachen.

Minder stress

Zodra het je lukt even te lachen om de situatie, is het je ook gelukt om stress te verminderen. De druk in het (bedrijfs)leven is vaak hoog. Met een goede provocatie kun je die druk voor velen even laten verdwijnen. Lukt je dat vaker dan draag jij bij aan een gezonde organisatie waar mensen met plezier werken. Het is wellicht overbodig om erbij te vertellen dat het verzuim daardoor vermindert en de productiviteit verhoogt.

De manier om te veranderen

En dan het effect! Waar jij denkt dat je soms wat gek bezig bent, alleen maar de grap van de situatie benoemen en zoeken naar een lach op ieders gezicht, zal binnen de kortste keren blijken dat je het vermogen tot het vinden van oplossingen en veranderingen hebt vergroot. Zodra je lacht heb je geen stress. En geen stress betekent dat er ruimte ontstaat om oplossingen te verzinnen. Het mooie is ook nog dat jij die oplossingen niet eens hoeft aan te dragen. De ander doet het zelf. Misschien duurt het nog een paar dagen, maar veranderingen ontstaan op den duur wel.

Provoceren kun je leren

Ja echt waar! Voor groteren groepen bieden wij workshops die een effectieve ‘kijk in de keuken’ bieden en mensen met elkaar in gesprek brengt over de manier waarop ze met elkaar omgaan. Wil je de fijnere kneepjes van het vak leren dan werken we met kleinere groepen. In 1 dag leer je al aardig wat interventies waarmee je in het dagelijks leven effecten kunt bereiken. In 3 dagen kun je als leidinggevende je team op een provocatieve manier begeleiden bij veranderingen en motivatievraagstukken.

Wil je meer lezen? Blader dan eens door de website.

De schaamte voorbij!

schamenHoe kom je erop? Waar haal je het vandaan? Hoe bedenk je het? Die vragen worden mij regelmatig gesteld als ik lekker op mijn provocatieve stoel zit. Als je provoceert wil je je gesprekspartner uitdagen om op een andere manier naar de situatie te kijken en nieuwe inzichten te krijgen in zijn eigen problemen. Als ze erover willen en kunnen praten is er een goede basis, maar soms schamen mensen zich. Probeer dan maar eens door te dringen en een verandering teweeg te brengen.

Mensen hebben soms moeite met veranderen of toegeven dat iets niet goed werkt omdat ze zich ervoor schamen. Een enorm lastige gemoedstoestand die belemmert om te veranderen. Je durft er namelijk amper over na te denken, laat staan dat je erover praat! Probeer dan maar eens uit je eigen vicieuze cirkel te stappen. Heel lastig, zeker op de korte termijn.

Het probleem is universeel

Als je met iemand in gesprek gaat die provocatief coacht of communiceert, dan mag je ervan uitgaan dat hij jouw probleem of jouw situatie als universeel beschouwd. Met andere woorden, dat waar jij tegenaan loopt, dat hebben heel veel andere mensen ook. (Ook al zal hij jou precies het tegenover gestelde zeggen, want dat is tenslotte de basis van het provoceren). Hij vindt jouw situatie heel normaal en jij bent dus helemaal niet zo bijzonder. Een logisch vervolg hierop is dan ook dat er helemaal niets is om je voor te schamen.

De schaamte bespreekbaar maken

Om uit te zoeken waar de schaamte zit, ga je er op allerlei manieren luchtig over babbelen. En daar kunnen een heleboel gekke, mooie, onbegrijpelijke of juist zeer voor de hand liggende onderwerpen over tafel gaan.  Dit lukt je alleen als je zelf ‘de zwaarte’ van de situatie afhaalt. Als jij het luchtig benaderd kun je al babbelend vele nieuwe ideeën en visioenen over de situatie krijgen. Je kunt scenario’s bedenken die te maken hebben met de manier waarop hij met het probleem omgaat, over hoe hij dat de rest van zijn leven vol gaat houden en wat dat weer betekent voor het verloop van zijn leven. Omdat jij het een “luchtige soap” maakt die allerlei onverwachte wendingen kan nemen, kan de ander er even lekker om grinniken. En voor je het weet zijn de hoge woorden eruit. Wellicht krijg jij ongelijk met je verhaal (dat doet er niet toe) maar komt het werkelijke probleem wel op tafel.

Lachen en babbelen relativeert

Als het hoge woord er door jouw gebabbel uit is gekomen, stap dan niet in de valkuil om het zwaar en moeilijk te maken (dat zou namelijk kunnen betekenen dat het inderdaad iets is om je voor te schamen). Houd het luchtig en blijf grappige scenario’s schetsen die al dan niet met oplossingen te maken hebben. Als provocateur is jouw belangrijkste opdracht relativeren en de schaamte bespreekbaar maken. Daarna kan je gesprekspartner het zelf verder oplossen.

Feedback, mag het eens anders?

feedback geven-1

Feedback geven… We weten allemaal dat het belangrijk is. Zeker in het bedrijfsleven. Zonder het geven van feedback verandert er weinig, kan er niet worden bijgestuurd of worden mensen niet gestimuleerd hun gedrag en prestaties goed te houden. Maar zeg nu zelf: hoe vaak denkt u “laat ook maar” of “het heeft toch geen zin”. En is dat toevallig ook bij de personen die de feedback het meeste nodig hebben?

Ondersteunende en corrigerende feedback

Er kan onderscheid worden gemaakt in twee soorten feedback geven.

  1. Ondersteunende feedback
  2. Corrigerende feedback

In het eerste geval wilt u laten weten dat u tevreden bent over het gedrag of de prestatie van iemand. Met andere woorden u spreekt uw waardering uit voor die persoon. Dit is geen moeilijk vorm van feedback geven. Het wordt hoogstens vergeten omdat we het misschien normaal vinden dat iedereen het goed doet. Maar een oplettend persoon herkent de positieve situatie en geeft de andere persoon een compliment. De ontvanger groeit erdoor, krijgt zelfvertrouwen en zal met meer plezier naar zijn werk gaan.

Corrigerende feedback is moeilijker om te geven. Er is sprake van ongewenst gedrag en de feedback lijkt dan al snel op kritiek (waar we hierboven nog over een compliment konden praten). De reactie op corrigerende feedback is meestal ook een verdedigend antwoord. Met andere woorden, u krijgt te maken met een ontevreden persoon die er waarschijnlijk alles aan doet om het foute gedrag of resultaat goed te praten. Heel vermoeiend.

Mag het anders?

De regels van het feedback geven zijn over het algemeen duidelijk. U moet specifiek zijn, de feedback moet beschrijvend zijn en over het foute gedrag gaan en het moet actueel zijn. Er zijn ook regels die zeggen dat u naast de corrigerende feedback ook positieve ondersteunende feedback moet geven. Allemaal waar, maar soms…

We kennen ze allemaal om ons heen. De mensen met de “titels”:

  • Zo is hij/zij nu eenmaal
  • Hem/haar heb ik opgegeven
  • Die verandert toch nooit

En voor deze mensen is het juist belangrijk dat ze wel feedback gaan krijgen. Feedback geven door middel van provocaties houdt zich ook aan de regels die hierboven staan. Maar in plaats van afkeuring te geven gaat u heel specifiek, met veel drama, goedkeuring geven aan het gedrag. Uiteraard zijn er wel een paar randvoorwaarden waar u aan moet voldoen. Namelijk:

  1. U doet het met positieve intentie (anders bent u cynisch en dat werkt niet)
  2. U doet het met een lach op uw gezicht
  3. U gebruikt uw intonatie en non-verbale communicatie om aan te geven dat u provoceert.

Zonder deze randvoorwaarden wordt uw reactie niet als en provocatie gevoeld en zal deze niet het gewenst positieve effect opleveren.

Een voorbeeld

U ergert zich al tijden aan uw collega die altijd heel hard praat aan de telefoon. U zit bij hem in de buurt en kunt uzelf bijna niet meer horen denken. Al meerdere malen heeft u hem gevraagd zachter te doen. Misschien heeft u zelfs wel eens ‘ondersteunende feedback’ gegeven en de persoon gecomplimenteerd toen hij zachter praatte. Deze persoon valt voor u duidelijk in de categorie: “die heb ik opgegeven”.

Nu gaat u net iets anders doen dan anders. Na het volgende, te luidruchtige, gesprek gaat u de persoon complimenteren met zijn luide en duidelijke communicatie aan de telefoon en hem eventueel vragen om de volgende keer nog iets harder te praten.

U gaat dus (zonder cynisch te zijn) goedkeuring geven aan zijn gedrag ende positieve kanten ervan benoemen.

Welke argumenten zou u kunnen gebruiken?

  • De persoon aan de andere kant van de lijn kan hem nooit mis hebben verstaan. Hij praat luid en duidelijk.
  • Op de afdeling weet iedereen hoe de vork in de steel zit. Daar hoeft nu niet meer over vergadert te worden.
  • U kunt hem attenderen op de mensen in de ruimte hiernaast. Die moeten het ook weten (zeker als er niet meer over vergadert wordt) dus… misschien in de deuropening gaan staan???
  • Maar er zijn misschien ook kleine dingen zoals; iedereen weet dat hij aan het werk is. Daar is geen enkele twijfel over.

En misschien kunt u nog veel meer bedenken dat van toepassing is op de situatie. 

Het doel en resultaat

Uw doel is precies tegenovergesteld aan uw reactie. U wilt de betreffende persoon op een afwijkende manier inzicht geven in het effect van zijn gedrag. U zegt het niet, maar hij/zij weet het wel. Omdat u het op een positieve en humorvolle wijze heeft gebracht zal deze persoon bij een volgend telefoongesprek aan uw opmerkingen denken. Het kan maarzo gebeuren dat het volume daardoor gelijk daalt.

Een tweede resultaat dat u bereikt is relativering. U hebt uzelf overwonnen door de persoon toch aan te spreken. Dit leidt tot relativering van de situatie. Voor uzelf, maar misschien ook wel voor de ander. En als iets tot oplossingen kan leiden dan is het de rust en ruimte in het hoofd dat ontstaat na relativering.

Help jezelf provocatief de zomer door

vakantie stressEen vast onderdeel in onze trainingen is het oefenen van de positieve denktrant. Daarmee zoek je altijd naar de glanszijde van de (negatieve) situatie. Dat doe je voor jezelf en voor de ander. Het is namelijk verrassend en werkt daardoor motiverend of relativerend.

Wat voor een negatieve situaties? Nou, het is bijna zomervakantie. De grote trek naar het zuiden staat op het punt van beginnen. Daar ga je dan met de auto volgeladen, partner, kids en veel te veel bagage. De route staat in de tom tom, dus daar hoef je je tenminste geen zorgen om te maken, maar….. De route gaat via Parijs… De Perefirique…..

Al bij Antwerpen ga je je zorgen maken, want het is vast veel drukker op de weg dan voorzien en dan wordt het bij Parijs helemaal chaos. Die ervaring heb je….De kinderen zijn nu nog rustig achterin, vermaken zich met vakantieboeken en dvd’s, maar blijft dat zo? De spanning stijgt en de ‘beer’ van de Perefirique wordt steeds groter.

Kan je deze situatie voor jezelf positief draaien? Aan Parijs ga je niet ontkomen, dus je zal aan je eigen mindset moeten werken om toch met een goed gevoel in zuid Frankrijk te geraken.

Stap 1: wees eerlijk naar jezelf waarom je deze situatie als negatief ervaart. Stap 2: ga daar de positieve kant van zoeken. Bijvoorbeeld:

  1. Je ervaart stres; welke positieve kanten heeft dat eigenlijk?
  2. Je bent bang dat de kinderen lastig gaan doen; Wat is daar positief of misschien zelfs grappig aan?
  3. Je bent bang voor een botsing; Ook daar zijn voordelen over te verzinnen.
  4. Je bent bang dat je een verkeerde afslag neemt en midden in Parijs uit komt; Dat kan alleen maar voordelen hebben…

Laten we er één uitwerken. Je bent bang voor een botsing, (zo’n “french car kiss”). Het positieve aan een botsing is dat je stil komt te staan, met zijn allen uit de auto moet en ook deze dag lekker een uurtje van de zon op je gezicht kunt genieten. Mogelijk kun je ook de ANWB bellen en kennis maken met een andere goed rijdende auto, kun je gelijk bedenken of dat een goede vervanger kan zijn van je huidige auto. Als laatste is het ook zeer positief dat je misschien pas verder kan rijden als de drukte voorbij is. Hoef je daar in ieder geval geen stress meer over te hebben. Maar dit zijn onze gedachten. Wellicht zijn er voor jou andere voordelen te behalen.

Benoem de positieve kanten niet alleen in je eigen gedachten, maar spreek het uit met een lach. Maak er een spel van en laat de rest van het gezin mee verzinnen wat de positieve kanten van een vervelende situaties zijn. Voor je het weet heeft iedereen er plezier in en rijd je doelbewust via de Eifeltoren naar Zuid Frankrijk.

 

 

 

 

Pillen zijn DE oplossing…

Pills-and-capsules-001 Deze maand staat er op onze facebook pagina een filmpje waarin Wills mij provoceert en vooral bij 1 thema blijft. In mijn geval ging dat over pillen, pillen en nog eens pillen. De oplossing voor al mijn problemen. Provoceren op 1 thema betekent dat je duidelijk het gevoel hebt dat bij dat onderwerp ‘een angel’ zit en dat iemand daarom niet kan of wil veranderen. Je onderbuik gevoel vertelt het je. Luister ernaar en blijf erbij. 

Hoe meer emotie, hoe duidelijker!

In een gesprek kies je er voor om niet van jouw onderwerp af te wijken. Als iemand het moeilijk vindt om feedback te geven en jij weet zeker dat het komt omdat hij 2 jaar geleden een slechte beoordeling heeft geacht omdat hij toen heel onhandig feedback heeft gegeven. Dan mag je best goed en diepgaand uitzoeken of je daar gelijk in hebt. Ongeacht het tegensputteren van je gesprekspartner, of zelfs teksten als: “begin je er nu alweer over?” moeten je niet uit het veld slaan. Het is tenslotte een feit dat veel emoties naar aanleiding van jouw woorden meestal betekent dat je gelijk hebt. Dus luister even niet naar de ander en blijf over dat thema doorpraten, ga er dieper op in, sla een paar zijwegen in, zoek naar een onderliggende angst en kom er gewoon continu op terug. Jij weet namelijk dat jouw gevoel klopt. De ander wil dat gewoon nog even niet geloven.

Blind voor de emotie

Voor de provocateur betekent dit uithoudingsvermogen. Je gesprekspartner kan namelijk veel en vaak aangeven dat het daar niet om gaat. Dat betekent dat jij ‘tegen heug en meug in’ toch doorgaat. Voor je gevoel wellicht raar. Normaal zou je dat niet doen.  Als iemand aangeeft dat je moet stoppen, dan doe je dat meestal ook. Maar als iemand jouw hulp heeft ingeroepen en een probleem met je wil bespreken dan kun je dat gekke gevoel negeren. Je bent op dat moment even ‘blind’ voor de emotie van de ander.

Hij mag jou best ‘zat’ worden…Je kunt zelfs zolang doorgaan totdat de ander boos op je wordt. Later thuis weten ze toch wel dat je gelijk hebt. En die gedachten gaan ervoor zorgen dat ze toch echt iets veranderen.

Een voorbeeld

Nog niet zo lang geleden zat ik met iemand in gesprek en bleef ik hangen bij het thema “waardeloos zijn”. Nu is dat een mooi thema, want het laatste deel van dat woord ‘loos’ kun je uitgebreid gebruiken. Als jij je namelijk waardeloos voelt, zul je je ook nutteloos voelen of radeloos of machteloos… En dat maakt het blijven bij 1 thema makkelijker. Elke keer als hij vond dat hij iets moest doen, herinnerde ik hem weer aan één van de “lozen”. Zijn manier van leven wat uiteraard ook vele voordelen heeft (ja die ga je er natuurlijk ook bij verzinnen…). Met andere woorden sommige mensen zijn en zullen altijd een “loze” blijven.

Deze gesprekspartner kwam 14 dagen later terug en was eigenlijk nog steeds boos. Niet (meer) op mij, maar op zichzelf. Zo wilde hij echt niet zijn. Nu niet, dan niet en nooit niet. Mooi, mijn woorden hadden impact gehad. Het hele gesprek heeft hij in oplossingen gedacht, gerelativeerd en vele malen sterker in zijn schoenen gestaan. En dat was precies wat ik wilde bereiken.

Stel dat ik niet door was gegaan op dat ene thema? Dan had ik dus eigenlijk zijn smoezen geloofd. Hij zou ermee weg komen en ik zou als een gek gaan zoeken naar nieuwe redenen waarom hij bepaald gedrag vertoont. En zo kunnen we tijden in kringetjes ronddraaien zonder dat het wat oplevert.

Conclusie

Je weet nooit helemaal zeker of je het juiste thema aanpakt. Maar niets doen, of het erbij laten, lost het ook niet op. Mocht je denken dat je op deze manier niet ‘aardig’ bent? Dan klopt dat ook… maar tijdelijk. Uiteindelijk zijn ze blij met je, want jij hebt hun vicieuze cirkel doorbroken. Deze maand zijn de avonden lang en is het mooi weer om met een wijntje in de tuin te praten met vrienden of kennissen. Probeer het maar eens. Vergeet niet het vleugje humor en de lach in je ogen…

Geen geduld? Dan heb je geluk!

geen geduld is gelukCoaching en leidinggeven zijn twee verschillende dingen. Toch moet je ze beiden ‘in huis’ hebben om een team resultaten te laten behalen. In een artikel van Jaco van den Berg worden een aantal vooronderstellingen gedaan waarom leidinggevenden geen goede coaches kunnen zijn. Te weinig geduld, geen lef, balen van excuses en ze zijn eeuwige betweters. Geen nuttige kwaliteiten voor een coach vindt de heer Van den Berg. Maar is dat wel zo?

 

De coach

Bovenstaande valkuilen zijn een mooie opsomming van een gedachte over hoe het als coach niet zou moeten. Maar is dat wel zo? Moet een coach extra veel geduld hebben, en durven zij wel de confrontatie aan te gaan? Baalt een coach niet net zo hard van die eeuwige excuses om over betweterigheid maar niet te spreken. Natuurlijk zijn er coaches die passen in het plaatje, maar dan ben ik alsnog van mening dat een leidinggevende juist met deze valkuilen ook een bijzonder goede coach kan zijn. De voordelen van de valkuilen:

  1. Minder geduldig zijn: Hoe fantastisch. Jij realiseert je dat er resultaat moet worden geboekt en jij wilt dat iedere medewerker dat ook begrijpt. De basis is aanwezig.
  2. Balen van excuses: En terecht, het zijn niet voor niets excuses. Wees er trots op. Jij herkent ze als excuses. Je moet eens weten hoeveel mensen (inclusief coaches) denken dat het echte problemen zijn.
  3. Betweter zijn: Tsja, iemand moet de wijsheid in pacht hebben. Dat is mede de reden dat je een leidinggevende bent. Bovendien moet iemand de keuzes maken en (foute) beslissingen nemen.
  4. Geen lef hebben om de confrontatie aan te gaan: Mocht dat echt zo zijn… lees dan nog even verder.

Provocerend coachen als leidinggevende

Als jij bovenstaande valkuilen in huis hebt, mag je jezelf gelukkig prijzen. Jij bent geschikt om op een provocerende manier te coachen. Met jouw weinige geduld heb je een basis in huis om je medewerkers uit te dagen. Sterke provocerende one-liners maken snel duidelijk dat een medewerker zwart-wit denkt, het te moeilijk maakt of onnodig onzeker is. Met de juiste intentie zijn die one-liners namelijk veel krachtiger dan lange gesprekken waarin je vooral extrinsiek motiveert.

Het feit dat je baalt van de excuses biedt de mogelijkheid om medewerkers, geheel verrassend, juist sterk te bekrachtigen in die smoes. Het benoemen van de glanszijde van de smoes zorgt er namelijk voor dat de medewerker al snel gaat relativeren. En wellicht hoef ik het niet uit te leggen, maar relativering geeft rust in het hoofd en rust in het hoofd leidt tot het denken in oplossingen. En dat is wat jij wilt bereiken bij jouw medewerkers.

Betweterigheid gebruik je om tot absurde oplossingen te komen en deze met een grote lach te communiceren. Een zeer effectieve manier om een ander in ‘echte’ oplossingen te laten denken. Net als het benoemen van de glanszijde werkt deze techniek ook relativerend en werkt het enorm op de lachspieren. Even lachen is even geen stress en dat heeft je medewerker nodig om nieuwe ideeën te krijgen.

Als laatste zou je als leidinggevende het lef missen om de confrontatie aan te gaan. Het mooie van de provocerende techniek is dat hij niet voelt als ‘de confrontatie aangaan’. Je gaat met humor je medewerker uitdagen zelf in oplossingen te denken. Wellicht voor je medewerker wel confronterend, maar dat geeft niet. Hij vind het namelijk ook grappig, verfrissend en verhelderend en dan weet je zeker dat er wat gaat veranderen.

Provoceren kun je leren

Het lijkt misschien moeilijk en spannend, maar de grootste belemmering om je medewerkers met humor uit te dagen ligt in jezelf. Wij kunnen die belemmeringen weg nemen door je te laten oefenen en ervaren dat provoceren met de juiste intentie veel positieve impact heeft. Je zult zelfs merken dat jouw relatie met je medewerker versterkt en dat je ingesleten patronen echt kunt veranderen.

Intrinsiek motiveren

intrinsiek motiverenProvoceren kun je leren. En dat is fijn, want het is een manier om mensen om je heen intrinsiek te motiveren. Dat kan om een verandering gaan, een verbetering of misschien alleen maar een inzicht. De maand mei staat in het teken van ‘anti-dieet dag’. Vitaal blijven doe je echter niet door diëten, maar door continu goed voor jezelf te zorgen. Intrinsieke motivatie is daarvoor onontbeerlijk.

Goed voor jezelf zorgen is niet altijd even makkelijk. Soms kunnen we een steuntje in de rug gebruiken. Die steun kun jij zijn voor de mensen om je heen met een paar eenvoudige en snelle provocaties. Jij geeft ze daarmee kracht om een keuze voor zichzelf te maken en die door te zetten.

Een Provocatie hoeft niet altijd met veel drama en woorden tot stand te komen. Er zijn ook hele fijne ‘inkoppers’ die vrijwel altijd succes hebben. Ze vereisen maar een paar vaardigheden:

  1. Zorg dat je in de lachstemming bent.
  2. Wil het probleem van de ander vooral niet oplossen.
  3. Neem de ‘Ja Inderdaad’ modus aan.

Heb je die drie, dan is de basis gelegd en kun je de provocaties gaan plaatsen die intrinsiek motiveren.

Extrinsieke motivatie zoeker

Regelmatig komen er mensen naar ons toe die dan vertellen: “Nou, ik geloof niet dat ik dit ga leren…”. Dat zijn van die momenten waarop de ander stiekem verwacht dat jij je best gaat doen om hem te overtuigen dat hij het echt wel kan. Extrinsieke motivatie zoekers noemen wij ze maar even. De meeste mensen voldoen vervolgens ook gelijk aan die verwachting en worden die extrinsieke motivator. Opmerkingen als: het valt echt wel mee en je doet het al hartstikke goed zijn dan niet ongewoon. Met andere woorden: jij gaat je best doen hem te overtuigen dat hij het wel kan, en hij zuigt jouw energie weg en blijft dan meestal ook nog zeggen: “nou, ik weet het niet hoor”.

De provocatieve one-liner

Er is ook een provocatieve mogelijkheid. Zo’n persoon kun je een intrinsieke motivatie geven door één korte maar krachtige one-liner te gebruiken. In bovenstaande situatie zou dat betekenen: “Wij zagen jou ook al binnenkomen en wij dachten… jij gaat dit noooooooit leren”. Verrassend maar meestal ook zeer verhelderend voor de twijfelaar. Hij denkt direct: “huh… wat zegt hij nou? Dat is niet de bedoeling! Ik ga dit echt wel leren!”. Mocht het inderdaad zo zijn dat hij het nooit gaat leren, dan leidt deze one-liner leidt tot de gedachte: “ik moet ook ophouden hier over te blijven zeuren”.

De zwart-wit keuze

In zo’n zelfde situatie kun je er ook voor kiezen om de ander een zwart-wit keuze te geven. In bovenstaand voorbeeld zou je dan zeggen: “Ja weet je… je hebt mensen die dit kunnen leren en je hebt mensen die het nooit gaan leren… Moet jij raden in welke categorie jij past!”. De twijfelaar moet dus een keuze maken. En door je laatste zin: moet jij raden in welke categorie jij past… doe je aan de zogenaamde ‘hang yourself methode’. Hij heeft geen keuze en moet wel zeggen: “in die laatste categorie zeker….” In principe doe je niet anders dan bij de one-liner, echter je laat nu de twijfelaar zelf zeggen dat ie het nooit gaat leren. Het resultaat is niet anders dan bij de one-liner. Wie wil er nu bij een groep horen die het nooit gaat leren? Niemand toch?

Hebben mensen twijfel over hun capaciteiten en zeggen ze dingen als: “Ik kan dit niet hoor!” of “dit is niets voor mij”. Motiveer hem door gebruik te maken van een one-liner of een zwart-wit keuze. Effectief en verrassend. Doe het wel met een empatisch contact, humor en veel intonatie zodat de ander begrijpt dat je hem provoceert. Gegarandeerd krijg je de lachers op je hand en de twijfelaar zit daar zeker bij.

Vitaliteit te lijf met provocaties

vtialiteit

Aandacht voor vitaliteit heeft veel draagvlak blijkt uit een breed recent onderzoek door zorgverzekeraar CZ. De meerderheid van werknemers (81%) en werkgevers (83%) vindt dat vitaliteit een belangrijke rol dient te spelen binnen het bedrijf. Als reden wordt aangegeven dat vitaliteit een positieve werkhouding bevordert (80%) en ziekteverzuim vermindert (70%). Nog meer cijfers: 44% beweegt te weinig, 33% slaapt slecht, 20% ervaart regelmatig veel stress op het werk, 50% heeft in meer of mindere mate te kampen met overgewicht.

 

Thema voor het leven

Het mooie aan bovenstaand voorbeeld is dat vitaliteit een gespreksonderwerp voor het leven is. We vinden allemaal dat vitaliteit belangrijk is, maar ondertussen ondernemen we weinig om vitaal te zijn. Als ruim 80% vindt dat vitaliteit een belangrijke rol moet spelen in een organisatie en 80% ook vindt dat het een positieve werkhouding bevordert, dan is het toch verrassend dat nog steeds een groot van de werknemers niet vitaal is. Met andere woorden, we praten er wel over, we vinden er ook wat van maar we doen er weinig tot niets voor om vitaal te zijn. Een mooie manier om er nog jaren over te praten, beleid over te maken en wellicht subsidies voor te krijgen.

Vitaal blijven vereist een intrinsieke motivatie

Als je de boeken moet geloven hoeft het niet moeilijk te zijn om als werknemer vitaal te blijven. Zoals je bijvoorbeeld moet werken aan beter functioneren of het op orde houden van je huis, zo moet je ook werken om vitaal te blijven. Wat hoort er zoal bij vitaal blijven?

  • Werk aan een goede gezondheid.
  • Beweeg goed, eet gezond en neem voldoende rust.
  • Zoek werk dat past bij jouw mentale en fysieke gestel.
  • Zorg dat je je blijft ontwikkelen en uitdaging in je werk houdt.
  • Ga voor werk waarin je kunt samenwerken en waar je er toe doet.
  • Maak dat je de juiste competenties hebt en houdt.

Het grote verschil zit hem niet in de activiteiten, maar in het feit dit iets is iets wat je voor jezelf moet doen. Zelfmanagement! Niemand zegt dat jij naar de sportschool moet of gezond moet eten of ervoor moet zorgen dat je werk uitdagend blijft. Dat zijn eigen verantwoordelijkheden en daar moet je een intrinsieke motivatie voor opbrengen.

Gemakzucht

De werknemer lijkt dus gemakzuchtig. Hij doet wat hij opgedragen krijgt om een slechte beoordeling te voorkomen, meer niet. Hij werkt hard voor het bedrijf, steekt daar al zijn tijd in en krijgt daarvoor de beloning. Een goede beoordeling! Extrinsieke motivatoren noemen we dat. En dat gaat goed. Dat levert geld op en daarmee kunnen we mooie dingen kopen voor in ons huis. Wat willen we nog meer?

Maar blijf je daarmee vitaal? Nee dus. Dit gaat namelijk niet over jouw ontwikkeling en gezondheid. Blijkbaar vindt een groot deel van Nederland zichzelf niet belangrijk. We werken wel voor een ander, maar niet voor onszelf. Dat we uiteindelijk minder goed kunnen werken voor een ander realiseren we ons niet eerder dan wanneer het te laat is. Niet meer vitaal zijn is een langzaam insluipend proces. We zijn over het algemeen niet van de ene op de andere dag niet meer vitaal. Een lange termijn project dus… en daar blijken wij dus ongeschikt voor te zijn.

Absurde oplossingen

Als een medewerker een lange termijn project als vitaliteit niet aan kan, en het dus zeer waarschijnlijk is dat zijn productiviteit gaat verminderen, is het wellicht handig om mensen voor een korte periode aan te nemen. Namelijk; als je iemand ontslaat gaat hij weer aan de slag met zichzelf. Bijscholen, nadenken over wat echt bij je past en wellicht ook weer gezond eten en sporten. De nieuw ingevoerde transitievergoedingen kunnen daar ook een mooie bijdrage aan leveren. Een medewerker kan er betaalde hulp voor inroepen.

Een andere optie is om vitaliteit in de beoordeling mee te nemen. Jij hebt niet gesport dit jaar??? Dan krijg je geen salarisverhoging (en ga zo het rijtje maar af). Het voelt wellicht als rigoureus, maar ja als je het als werkgever niet belangrijk maakt, gaat een werknemer het dus niet belangrijk vinden. Hij moet tenslotte extrinsiek gemotiveerd worden.

Je kunt als werkgever je verlies ook incalculeren. Dat kan door continu nieuwe vitale mensen naast de minder vitale (en minder productieve) mensen te zetten. Het aantal medewerkers op dezelfde functie groeit dan gewoon. Wellicht kunnen ze dan met 2 (oplopend naar 3, 4, 5 en meer) mensen wel dezelfde omzet genereren. Te zijner tijd zal het te duur worden, maar daar zijn dan weer faillissementsaanvragen voor in het leven geroepen.

Intrinsiek motiveren

Alle programma’s, subsidies of activiteiten die je als werkgever onderneemt zullen waarschijnlijk niet helpen om medewerkers intrinsiek gemotiveerd te krijgen goed voor zichzelf te zorgen. Ondanks dat we roepen dat het belangrijk is… voor de meesten zal het eindigen als een flop. De medewerker moet het zelf willen. Als een goed gesprek niet werkt kun je aan de slag met provocaties. Humorvolle uitdagingen die een medewerker aan het denken zetten. Het is over het algemeen een zeer effectieve manier om intrinsieke motivatie op te roepen. Maar het zal per persoon verschillen. Daar ligt de uitdaging. Wat hebben jouw medewerkers (en wellicht jij ook) nodig om intrinsiek gemotiveerd te raken om vitaal te blijven. Moeilijk? Te moeilijk? Je kunt het ook continu als een mooi project terug laten komen om een afdeling of een projectgroep ‘van de straat’ te houden :).

Werkstress? Mijn medewerkers hebben dat niet…

werkstressIn Nederland werken zo’n 7 miljoen mensen. Ongeveer 1 miljoen daarvan heeft last van werkstress. Schrikbarend toch? 1 op de 7 medewerkers in jouw organisatie lopen het risico op burn-out en andere werk gerelateerde psychische ziekten. Hoe herken je werkstress? Het zijn de signalen die je moet gaan herkennen. Slapeloosheid, aanhoudende hoofdpijn of oververmoeidheid zijn een slecht teken. Het kunnen de druppels zijn die de emmer doen overlopen. Herken de signalen; bij jezelf of, als leidinggevende, bij je medewerkers. En dan komt het belangrijkste advies: kaart je zorgen over jezelf of over je medewerker op tijd aan, zodat iedereen gezond en met plezier kan blijven werken. Het klinkt goed en was het maar zo makkelijk. Werkstress is als de kikker in de kookpot

Menig medewerker wil niet inzien dat hij last heeft van werkstress tot het te laat is. Een volle emmer die overloopt, is nu eenmaal niet meer te stoppen. Hoe moeilijk is het dan nog om aan te geven dat je last hebt van werkstress en waar het door komt? De ziekmakende situatie is er langzaam ingeslopen en de medewerker ging ervan uit dat het binnenkort wel beter zou gaan. Hij moet tenslotte alleen maar een paar dingen onder controle krijgen. Net als een kikker in de kookpot. Pas als het veel te laat is realiseert ook een kikker dat hij al veel eerder had moeten springen, maar nu is het te laat, te warm om nog te springen. Met andere woorden; tijdig realiseren dat er sprake is van teveel werkstress kan heel lastig zijn.

Erover praten dan?

Als iemand zelf zijn werkstress niet kan of wil herkennen is het belangrijk dat de omgeving helpt. Erover praten! Je ziet iemand vermoeider raken, je hoort iemand steeds vaker klagen over hoofdpijn enz. Vanuit de zorg voor elkaar en voor de organisatie is het belangrijk deze verschijnselen bespreekbaar te maken en actie te ondernemen. Pro-actief voorkomen van verzuim, wordt het ook wel genoemd. In theorie klopt dit helemaal. Echter de praktijk blijkt weerbarstiger te zijn. Zo ben ik regelmatig met Joan in gesprek die (naar mijn mening) veel last heeft van werkstress. Zij raakt vermoeider, voelt zich regelmatig een Don Quichot en ze wordt ’s nachts wakker en ligt dan te piekeren. Naar mijn mening een situatie die niet lang voort moet duren. Echter Joan ziet dat zelf heel anders. Ze benoemt meerdere excuses waarom het allemaal wel meevalt, ze geeft ook aan dat het allemaal wel goed komt… Met andere woorden? Mijn argumenten zijn voor dovemans oren. Ze wil er helemaal niet over praten.

Schaamte? Angst?

Zoals Joan zijn er velen helaas. Hoe vaak moet eerst de druppel over de rand van de emmer voordat iemand echt wat wil gaan doen? Is het angst dat anderen iets van haar vinden dat Joan weerhoud om toe te geven dat het even niet goed gaat? Of is het schaamte waardoor zij niet toe durft te geven dat ze het niet allemaal onder controle heeft? En zeg nu eerlijk. Dat vinden wij als collega’s vaak ook wel fijn, want tsja, wat moet je zonder Joan? Hoe moet jij het voor haar oplossen? Alleen maar lastig al die emoties. Dus gelukkig zegt ze dat het allemaal wel meevalt.

Het voordeel van de provocatie

Een provocatie kan in dergelijke situaties goed helpen. Met een provocatie maak je de situatie op een humor volle wijze bespreekbaar. Je kunt er namelijk voor kiezen om mensen zoals Joan op een provocerende wijze duidelijk te maken dat bijvoorbeeld vrouwen inderdaad heel goed langdurig onder dergelijke omstandigheden kunnen blijven functioneren. Met andere woorden, je geeft aan dat de situatie inderdaad heel normaal is. Daarnaast kun je er ook nog wat voordelen bij aangeven. Ik kan me namelijk voorstellen dat s ‘nachts over je werk nadenken voor de organisatie heel veel voordelen heeft. En gelukkig heb je tegen hoofdpijn pillen die je zo in de winkel kunt kopen. Mocht je te vermoeid raken dan zijn er ook nog andere middelen die kunnen helpen… zo zou je aan het rand van je bed een paaltje kunnen neerzetten met daarop een bordje waar je heel groot op zet; NIET PIEKEREN;SLAPEN!!! Dat helpt vast….

Dramatiseren (en samen lachen) over de situatie zorgt ervoor dat:

  • De zwaarte ervan afgaat. 
  • Er relativering ontstaat.
  • Het gesprek echt plaats kan gaan vinden

Met andere woorden, eventuele angst en schaamte worden weggenomen. Wellicht kan Joan daarna nadenken over echte oplossingen.

Motivatie levert resultaat op.

De ToekomstbusMotivatie is een enorm belangrijke factor voor succes. Door meer of minder motivatie kunnen bedrijfsresultaten geweldig stijgen of juist enorm dalen. Ongemotiveerde medewerkers zijn dus een kostenpost in je organisatie. Nu weten we al dat een goede provocatie motiverend werkt. Je kunt het op allerlei momenten inzetten. Echter het meeste effect bereik je door het heel bewust op de juiste momenten in te zetten.

Motivatie door competentie

Als je meer gaat lezen over het motiveren van medewerkers kom je al snel uit bij de theorie van Deci en Ryan. Zij zeggen dat ieder mens behoefte heeft aan competentie. Daarmee bedoelen zij drie dingen:

  1. je hebt invloed op je omgeving,
  2. je hebt de vereiste capaciteiten,
  3. je kan die capaciteiten inzetten om goed werk te leveren.

Een mooie theorie die in de praktijk betekent dat je onder meer vertrouwen moet hebben in je medewerkers en ze voldoende uitdagend werk moet bieden.

Waarom een provocatie?

Vertrouwen en uitdagend werk bieden, dat is iets wat je gewoon kunt doen door iemand een opdracht te geven en te zeggen dat je hem of haar vertrouwt. In veel gevallen zal het kloppen en is het resultaat er ook naar. Maar soms twijfel je zelf aan de capaciteiten van de medewerker, of twijfelt je medewerker aan zijn capaciteiten. In beide gevallen is het belangrijk en goede intrinsieke motivatie te creëren zodat de opdracht een optimaal resultaat gaat opleveren.

Dit zijn momenten die met een provocatie het juiste effect gaan hebben. De provocatie kan ervoor zorgen dat de medewerker wil gaan bewijzen dat hij het kan, bovendien voelt hij zich uitgedaagd en is hij bijzonder blij met het vertrouwen dat jij biedt op zo’n overtuigende manier. Zo’n provocatie zou er bijvoorbeeld als volgt uit kunnen zien: met een grote lach, veel intonatie en niets dan goede bedoelingen zeg je dat je wel even hebt getwijfeld… Je kunt daar zelfs nog op voortborduren met meerdere humorvolle argumenten over die twijfel.

Het effect kan er alleen maar krachtiger door worden. Door de kwinkslag en de wetenschap dat de medewerker voelt en weet dat jij dit niet zo meent ontstaat een echte intrinsieke motivatie en het overduidelijke gevoel inderdaad het vertrouwen te krijgen. Met andere woorden, je zegt het tegenovergestelde, maar je uitstraling en bedoeling is alleen maar positief.

Hoeveel effect heeft een provocatie?

Heel veel! En dan denk je nu: “ja natuurlijk, want dat is jouw vak”, maar het is echt waar. De verrassing, de uitdaging en de humor zorgen ervoor dat je resultaten haalt. En bovendien; het is leuk en effectief, een cultuur die jij ongetwijfeld graag in jouw organisatie wenst.

Laten we afsluiten met; ‘wij twijfelen natuurlijk wel een beetje of communiceren met humor en uitdaging ook in jouw organisatie kan passen…. ook al hebben we het volste vertrouwen dat jij het wel kunt…’