De Toekomstbus in de media

Goedbedoelde adviezen werken niet.


goedbedoeld adviserenMensen die vaak vragen stellen of onzeker zijn… je hebt ze in alle soorten en maten en het is niet altijd even makkelijk om ermee om te gaan. We zijn tenslotte geen psychologen. Dus hoe groot is de neiging om gewoon te zeggen… “Joh, jij kunt dat echt wel! Gewoon doen! Ik weet precies wat jij nodig hebt of hier heb je de oplossing”. Herken je dat? En werkt het? Misschien wel even, maar op de lange termijn is het meestal geen oplossing. Maar wat dan wel?

Waarom zijn wij zo snel bereid om de ander van een goedbedoeld advies te voorzien? Alwin Nieuwenstein schreef er vorig jaar een blog over op de site van het Centrum voor Excellent Leiderschap. Hij geeft aan dat er verschillende redenen zijn waarom we ongevraagd adviseren:

  1. Het plaatst de adviesgever boven de ontvanger,
  2. De adviesgever wil laten zien dat hij de wijsheid in pacht heeft,
  3. De adviesgever heeft de oplossing in handen en wil de ander daar dus mee helpen,

Kortom het bevredigt dus alleen maar de eigen geestelijke behoeften van de adviesgever en het brengt de ander meestal niet verder.

Wat gebeurd er als je ongevraagd adviseert?

Herken jij jezelf ook als ongevraagde adviseur? Wellicht doe je het geheel onbewust en heb je er helemaal geen foute bedoelingen bij, maar de ander is er niet bij geholpen. Als jij de oplossing aandraagt, wordt de ander niet zelf aan het denken gezet. Erger nog, de kans dat hij de volgende keer wel bij je komt voor advies is groot. Je maakt hem namelijk afhankelijk van jou waardoor jij het alleen maar drukker krijgt.

Kun je het voorkomen? Bewustwording is uiteraard een eerste vereiste. Maar we weten allemaal hoe moeilijk het is om ingesleten patronen te veranderen. Zodoende willen we je wijzen op de provocatieve methode om met vragen en onzekerheid om te gaan. Deze is zo anders, verrassend en effectief dat je gewoon niet kunt wachten tot er weer iemand bij je binnenkomt met een vraag of onzekerheid.

Provocatief Adviseren

Uiteraard is het allemaal afhankelijk van de situatie, maar ik kan me voorstellen dat jouw eerste reactie (met een grote glimlach en veel intonatie) op een vraag van een onzeker persoon is: “Nou… Ik zag jou al binnen komen en ik dacht… die weet niet hoe hij dit moet oplossen…” De verrassing op het gezicht van de vragensteller zal boekdelen spreken. Een andere optie is (met dezelfde lach en intonatie): “Kijk er zijn mensen die dit op kunnen lossen en er zijn mensen die het nooit gaan doen… moet jij raden in welke categorie jij zit???”

De basis die hierachter zit is de acceptatie van het gevoel van de vragensteller of de onzekere persoon. En dat laat je merken met humor en uitdaging.

Je denkt nu misschien dat je onaardig bent als je bovenstaande zinnen uitspreekt, maar dat is niet zo. Jij zegt dit omdat je de ander verder wilt helpen. Je wilt dat hij zelf gaat nadenken! Je wilt zijn oplossinggerichte vermogen aanwakkeren. En dat kan heel bewust op deze manier.

Je provocatie nog wat kracht bij zetten?

Om ervoor te zorgen dat je in je rol blijft en nog steeds geen oplossingen aan gaat dragen kun je je opmerkingen nog wat kracht bij zetten door toe te lichten waarom het ‘niet oplossen van het probleem’ prima is. Het vereist wellicht een klein beetje creativiteit, maar het zou dus kunnen dat het niets dan voordelen heeft. Anderen in de organisatie kunnen zich wellicht extra profileren? Die zitten daar al een tijdje op te wachten. En tja, die moeten toch ook een kans krijgen? Of misschien is het passender om aan te geven dat het niet oplossen van het probleem goed voor hem is, want dan kan hij ook geen fouten maken en daarvoor verantwoordelijk worden gehouden. Je moet jezelf tenslotte wel in bescherming nemen.

Wederom zou je kunnen denken dat je onaardig bent als je dit zegt. Maar wederom zeggen wij dat dat niet zo is. Door goedkeuring te geven aan het probleem van de ander zal hij nog sterker in zijn schoenen gaan staan om WEL het probleem op te lossen.

Tot slot

Omdat provoceren verrassend en bijzonder effectief is kan het niet anders dan dat je het morgen al uit wilt proberen. Doe dat naar hartelust op vrienden en familie (zij kunnen het hebben), en ga daarna op het werk aan de slag. Voor je het weet ben jij niet meer de ongevraagde adviseur, maar help je anderen zelf tot oplossingen te komen.

 

4 alledaagse vragen die je nooit mag stellen… of toch wel?

De Toekomstbus leidinggeven

Het stellen van vragen is een waardevolle vaardigheid voor leiders. Door de juiste vragen te stellen kan een leider anticiperen op veranderingen en kansen grijpen.

Maar hoe een vraag gesteld wordt is belangrijk. Door vragen te stellen kunnen medewerkers echt betrokken en gemotiveerd raken. Maar een fout gestelde vraag zorgt juist voor negatieve gevoelens. David Cooperrider, professor aan de Case Western Reserve University, stelt dat vragen die gericht zijn op sterke punten, met positief taalgebruik, veel nuttiger zijn voor organisaties dan vragen met een negatieve insteek.

Dat vragen moeten leiden tot betrokkenheid en motivatie klopt. Datzelfde geld voor een provocatie. Een techniek die je toe kunt passen als je moe bent van het vragen stellen en het resultaat nog steeds niet behaald is. Als je provoceert ben je verrassend en sta je over het algemeen lijnrecht tegenover de zogenaamde ‘normale’ gang van zaken. Je doel is niet anders. Zorg dat je beiden onder de knie krijgt en kies dan willekeurig uit je mogelijkheden.
De vier vragen op een rij…
Warren Berger (auteur) heeft vier voorbeelden van hele normale vragen die je beter niet kunt stellen op een rij gezet. Wij vullen zijn uitleg aan met een provocatieve mogelijkheid.

“Wat is het probleem?”
Volgens Warren Berger: Dit is een vraag (of een variatie erop, zoals Wat gaat er fout? Wat is de grootste bedreiging?) die vaak gesteld wordt. Sterker nog, het is de openingsvraag bij 80% van de vergaderingen. Het is een vraag die uitgaat van problemen en zwakheden. De organisatie zal gericht zijn op het oplossen van deze problemen in plaats van focussen op sterke punten en kansen. Het is beter om de vraag positief te benaderen: “Wat doen we goed en hoe kunnen we daar op voortbouwen? Wat is de ideale uitkomst en hoe kunnen we dat bereiken?”

Als je provoceert vraag je juist naar het probleem. Echter de intentie achter de vraag is absoluut afwijkend van wat hiervoor wordt gezegd. Namelijk je vraagt naar het probleem om het vervolgens absoluut fantastisch en geweldig te vinden. Uiteraard leg je ook uit waarom het zo fantastisch is en welke voordelen het oplevert. Vervolgens stel je met een grote glimlach vast dat je dit ‘probleem’ nog veel meer zou moeten doen. Het gevolg: iedereen luistert met grote ogen en vindt dat dit probleem zeker wel aangepakt moet worden. Er ontstaat een intrinsieke motivatie.

“Wie zijn schuld is dat?”
Volgens Warren Berger: Er moet een zondebok aangewezen worden, terwijl er natuurlijk veel meer mis is gegaan. De vragensteller probeert met deze vraag vaak de aandacht van zichzelf af te leiden. Een betere vraag zou zijn: “Hoe kunnen we samenwerken om zwakheden het hoofd te bieden” Zwakheden worden dan geïdentificeerd en aangepakt en de schuldvraag is minder belangrijk.

Als je provoceert wijs je juist een zondebok aan. Maar wederom is je doel anders. Namelijk je doet het met zoveel drama, waarbij je de zondebok zelfs het opwarmen van de aarde in de schoenen schuift… zodat iedereen zich realiseert dat het onzin is om een zondebok te zoeken. Het probleem moet worden opgelost en we zijn allemaal verantwoordelijk.

“Waarom doe je het niet op deze manier?”
Volgens Warren Berger: Deze vraag lijkt misschien slechts een suggestie, maar als een leider deze vraag stelt wordt dat meer gezien als het opdringen van de wil van de leider. Op deze wijze een vraag stellen is een verkapte vorm van controle. Het is beter om medewerkers de ruimte te geven het op hun eigen wijze te doen en met hun eigen ideeën te komen. Medewerkers kunnen soms op weg geholpen worden door te vragen: “Hoe ben je van plan dat aan te pakken?”.

Als je provoceert doe je geen van bovenstaande. Mocht een medewerker binnen komen en twijfelen over zijn capaciteiten om iets op te pakken dan zou jouw reactie eerder zijn: “ik zag jou ook al binnenkomen en ik dacht: hem gaat dit nooit lukken!” Pas dan creeer je echt een intrinsieke motivatie en gaat de persoon er hard aan werken om het goed te doen.

“Hebben we dat niet al eens geprobeerd?”
Volgens Warren Berger: Natuurlijk mag een leider vragen stellen over voorgestelde strategieën, maar dan is de toon waarop vragen worden gesteld zeer belangrijk. Deze vraagt klinkt neerbuigend en defaitistisch. De voorgestelde strategie zou nu beter kunnen zijn, omdat er beter over nagedacht is of omdat de timing beter is. Het is daarom beter om te vragen: “Als we dit nog eens proberen, wat zou er anders zijn dit keer – hoe zou dit de uitkomst beïnvloeden?”

Als je provoceert ben je helemaal happy als we voor de 37ste keer in dezelfde valkuil stappen. Dat heeft namelijk alleen maar voordelen. Misschien niet voor het bedrijf, maar toch zeker wel voor de medewerkers in de organisatie. Tenslotte kunnen zij nog jarenlang door. Houden ze hun werk in stand zonder dat ze er energie in hoeven te stoppen en (het allemooiste) er verandert gewoon niets. En dat is fijn, want van veranderingen houden wij niet…
Tot slot
Berger sluit af met een aantal algemene adviezen. Voorkom dat je vragen stelt die veroordelend klinken in plaats van onderzoekend. Vermijd vragen die de indruk wekken dat je als ouder tegen een kind praat. En stel nooit een vraag als je geen antwoord wilt.

Wij sluiten af met de volgende algemene adviezen. Een provocatie wordt alleen als een provocatie herkent als hij niet met een negatieve insteek wordt geplaatst. Daarmee zijn wij het geheel eens met David Cooperrider. Je doet het slechts om anderen verder te helpen. Niet om gemeen, onaardig of gewoon maar eens hard en direct te zijn. De juiste intonatie en non-verbale communicatie maken dat jouw opmerking een strijdkracht oproept in de gewenste richting.

Valentijn; ga teleurstelling ongenuanceerd en met zelfspot te lijf!

De Toekomstbus ongenuanceerdValentijn de dag van de liefde… Vaak horen wij mensen zeggen… daar doen wij niet meer aan… alleen maar commercie. Maar vaak horen wij ook… toch jammer dat hij (want het zijn meestal vrouwen) niets voor mij heeft gedaan. We vinden het tenslotte wel erg leuk om verrast te worden. En dan met de nadruk op “verrast”, want als wij vrouwen het zelf moeten aandragen is het natuurlijk niet echt.

Uiteraard gaat dit niet alleen over Valentijnsdag. Er zijn ongetwijfeld nog veel meer momenten te noemen waarop jouw partner, familielid, vriend, collega of kennis teleurgesteld is in jou. Onze normale reactie is dan vaak verdedigend. Ja maar ik dacht dat we er niet aan deden… ja sorry ik was druk door mijn zieke collega… ja maar, jij was toch helemaal niet thuis… ja maar jij houdt toch helemaal niet van de dierentuin… enz. enz. enz. Ongetwijfeld allemaal verdedigingen die kloppen, maar schijnbaar toch niet voldoen.

Vervolgens gaan we de situatie nog erger maken door nog meer toelichting te geven. Namelijk; we willen dat de ander ons begrijpt. Het eindresultaat is meestal niet beter. Vaak krijg je op enig moment te horen… Laat ook maar!!! Jij hebt je dan uit de naad gewerkt om het goed te maken en door deze opmerking weet je gewoon dat je het helemaal niet goed hebt gedaan. Erger nog, jij voelt je er zelfs nog slechter bij!

Van onattent naar hork

Dat kun je allemaal voorkomen. Zelfspot met humor en uitdaging is de oplossing. Word jij uitgemaakt voor onattent of onaardig, dan kaats je de bal met humor terug. Je trekt het ‘boetekleed’ aan en laat weten dat jij inderdaad een enorme hork bent die nooit iets voor een ander over heeft.. Je bent zelfs verbaasd dat de ander überhaupt nog met jou wil samenleven. Word jij uitgemaakt voor gemeen of oneerlijk dan weet jij de ander te vertellen dat je inderdaad een ongelooflijk monster bent dat inderdaad nooit rekening met een ander houdt. Wedden dat er verbazing op het gezicht van de ander komt? En voor je het weet zegt die persoon ook nog dat het zo erg nu ook weer niet is…

Samenvattend

De uitvergroting van jouw gedrag is belangrijk. Jezelf een hork of een monster noemen geeft gelijk een duidelijk beeld. De zin erna, waarin je ongenuanceerd zegt dat je inderdaad ook nooit iets goed doet is ook belangrijk. Woorden als nooit, niemand, altijd en nooit roepen vrijwel altijd een nuancering door de ander op. Ook je intonatie en non-verbale communicatie zijn belangrijk. Je wilt namelijk wel geloofwaardig overkomen ondanks dat je het niet meent. Kijk daarvoor ook eens naar ons filmpje op facebook.

Humor zorgt voor een lange termijn effect.

humor lange termijn effectOnze werkdagen zitten vol met vergaderingen, bilateralen of ander overleggen. In die gesprekken wil je wat bereiken. Je wilt iets duidelijk maken, je wilt een voorstel doen of je wilt iemand ertoe zetten te veranderen omdat dat beter is voor hem en de organisatie. Onderwerpen die je wilt aankaarten kun je op een directe manier zeggen, je kunt het confronterend zeggen, je kunt het indirect, hypothetisch of als ‘het verhaal van de buurman’ vertellen. Maar je kunt het ook met humor doen.

Waarom zou je dat doen? Humor heeft impact en zorgt ervoor dat er een verandering gaat optreden. Bovendien word het gesprek nog lange tijd onthouden. Er zijn vele manieren om een ander te adviseren, coachen of zelfs te overtuigen. Veel mensen gebruiken een directe en vaak ook confronterende manier van communiceren en bereiken daarmee hun doel. In ieder geval bereiken ze een tijdje hun doel. Totdat de opmerking is ‘uitgewerkt’ en de ander weer terug valt in zijn oude gedrag. Dan begint de strijd opnieuw en moet je weer vertellen dat je bijvoorbeeld die houding niet accepteert en dat je toch had afgesproken dat hij het zou veranderen… Een ware stelling is “mensen willen wel veranderen, maar niet verandert worden” Of te wel, de verandering moet vanuit de persoon zelf komen. Dan is er pas (intrinsieke) motivatie om een verandering echt stand te laten houden. ( en zelfs dan is het nog lastig…)

Humor helpt om te veranderen op de lange termijn

Hoe bereik je een lange termijn effect? Het antwoord is humor. Waar gelachen wordt, wordt geleerd! Zorg er dus voor dat een ander kan lachen om een bepaalde situatie, of om zijn eigen onhebbelijkheden. Dan is er in ieder geval sprake van erkenning. Een bijkomend voordeel is dat je grappige en leuke situaties beter onthoudt dan alle daagse dingen. Wanneer je iemand echt aan het denken hebt gezet, bepaalt de humor tevens de impact en dus een gedenkwaardig moment voor de langere termijn. De lach over een moeilijke situatie kun je je nog lang herinneren. Ook wanneer je je weer op het oude pad begeeft. Door die herinnering heb je op dat moment een keuze, doe ik het weer op de oude manier of blijf ik op het nieuwe pad? Een mooie bewustwording!

Hoe zorg je dat je humor in je gesprekken brengt?

Je kunt humor in je gesprekken brengen door te provoceren. Die provocatie moet puur en alleen het doel hebben om de ander verder te helpen. Hoe doe je dat?

  1. Je zorgt dat je een goed empathisch contact met je gesprekspartner hebt (altijd face to face).
  2. Je benoemt de positieve kant van het probleem of de situatie waar de ander mee zit.
  3. Bij het uitspreken van die glanszijde gebruik je veel intonatie. Een stemmetje, zachter praten, langzamer praten… In ieder geval moet duidelijk worden dat je provoceert.
  4. Je geeft extra uitleg aan de positieve kant van het probleem door er nog meer voordelen over te verzinnen.

Bijvoorbeeld

Iemand komt bij jou binnen en vertelt je heel serieus dat ‘het’ zover is. Hij is obesitas! Onze normale reactie is dan vaak: je moet gaan sporten, gezond eten, een diëtist raadplegen of naar de dokter gaan om te laten onderzoeken of er iets met je schildklier is… Als je provoceert doe je dat niet. Je zorgt dat je diep in je hart het beste met de persoon voor wilt hebben. Vervolgens benoem je de positieve kant van deze situatie.

Gezocht ambassadeurs om onze missie door te vertellen.

De Toekomstbus

Dit jaar gaan wij ons richten op het vergroten van het positieve imago van provoceren. Vaak horen we mensen zeggen: “ dat is toch negatief, dat provoceren?” Wij leggen dan  uit dat provoceren een negatief gevoel geeft, omdat het zo goed werkt als je het negatief gebruikt. Een goede provocateur heeft in een mum van tijd ruzie.

Wij gebruiken dit super effect van een provocatie in de positieve zin, met even groot resultaat Een goede provocateur heeft dus ook in een mum van tijd iets positiefs bereikt.

Provoceren om een positief resultaat te behalen

Wij leren mensen provoceren om anderen mensen te motiveren stappen vooruit te maken. Je doet het omdat je het beste met de ander voor hebt. Dus je provoceert alleen met positieve intenties. Doe je dat op de juiste manier, dan zal je ervaren dat provoceren heel goed werkt. Je maakt een fantastisch goede indruk en mensen vergeten je niet snel. Kort geleden was ik nog met iemand in gesprek over schuldgevoelens. Zij voelde zich continu schuldig en schikte zich zodoende naar ieders wensen. Haar met een glimlach (en niets dan goede bedoelingen) vertellen dat ze waarschijnlijk inderdaad ook schuldig is (als ze dat gevoel heeft) en dat ze dat al heel haar leven zo doet, dus het natuurlijk allang niet meer kan veranderen, leverde een mooi resultaat op. Afgelopen weekend kwam ze op ons af hollen om haar succes verhaal te vertellen. Ze had voor zichzelf gekozen en zich niet eens schuldig gevoeld. Daarbij had ze ook aan ons gedacht. Hoera, wij hebben weer een fan erbij!

Fans gezocht

En zo zoeken wij er meer. Mensen om ons heen die ons willen helpen te benadrukken dat provoceren positief kan zijn.  Positief, leuk, effectief, relativerend en echt iets om vaker te doen. Wil jij onze ambassadeur zijn? Laat het ons weten. Je krijgt onze provocatieve kalender van 2015 cadeau als je ons jouw positief provocerende verhaal toestuurt.