Goedbedoelde adviezen werken niet.


goedbedoeld adviserenMensen die vaak vragen stellen of onzeker zijn… je hebt ze in alle soorten en maten en het is niet altijd even makkelijk om ermee om te gaan. We zijn tenslotte geen psychologen. Dus hoe groot is de neiging om gewoon te zeggen… “Joh, jij kunt dat echt wel! Gewoon doen! Ik weet precies wat jij nodig hebt of hier heb je de oplossing”. Herken je dat? En werkt het? Misschien wel even, maar op de lange termijn is het meestal geen oplossing. Maar wat dan wel?

Waarom zijn wij zo snel bereid om de ander van een goedbedoeld advies te voorzien? Alwin Nieuwenstein schreef er vorig jaar een blog over op de site van het Centrum voor Excellent Leiderschap. Hij geeft aan dat er verschillende redenen zijn waarom we ongevraagd adviseren:

  1. Het plaatst de adviesgever boven de ontvanger,
  2. De adviesgever wil laten zien dat hij de wijsheid in pacht heeft,
  3. De adviesgever heeft de oplossing in handen en wil de ander daar dus mee helpen,

Kortom het bevredigt dus alleen maar de eigen geestelijke behoeften van de adviesgever en het brengt de ander meestal niet verder.

Wat gebeurd er als je ongevraagd adviseert?

Herken jij jezelf ook als ongevraagde adviseur? Wellicht doe je het geheel onbewust en heb je er helemaal geen foute bedoelingen bij, maar de ander is er niet bij geholpen. Als jij de oplossing aandraagt, wordt de ander niet zelf aan het denken gezet. Erger nog, de kans dat hij de volgende keer wel bij je komt voor advies is groot. Je maakt hem namelijk afhankelijk van jou waardoor jij het alleen maar drukker krijgt.

Kun je het voorkomen? Bewustwording is uiteraard een eerste vereiste. Maar we weten allemaal hoe moeilijk het is om ingesleten patronen te veranderen. Zodoende willen we je wijzen op de provocatieve methode om met vragen en onzekerheid om te gaan. Deze is zo anders, verrassend en effectief dat je gewoon niet kunt wachten tot er weer iemand bij je binnenkomt met een vraag of onzekerheid.

Provocatief Adviseren

Uiteraard is het allemaal afhankelijk van de situatie, maar ik kan me voorstellen dat jouw eerste reactie (met een grote glimlach en veel intonatie) op een vraag van een onzeker persoon is: “Nou… Ik zag jou al binnen komen en ik dacht… die weet niet hoe hij dit moet oplossen…” De verrassing op het gezicht van de vragensteller zal boekdelen spreken. Een andere optie is (met dezelfde lach en intonatie): “Kijk er zijn mensen die dit op kunnen lossen en er zijn mensen die het nooit gaan doen… moet jij raden in welke categorie jij zit???”

De basis die hierachter zit is de acceptatie van het gevoel van de vragensteller of de onzekere persoon. En dat laat je merken met humor en uitdaging.

Je denkt nu misschien dat je onaardig bent als je bovenstaande zinnen uitspreekt, maar dat is niet zo. Jij zegt dit omdat je de ander verder wilt helpen. Je wilt dat hij zelf gaat nadenken! Je wilt zijn oplossinggerichte vermogen aanwakkeren. En dat kan heel bewust op deze manier.

Je provocatie nog wat kracht bij zetten?

Om ervoor te zorgen dat je in je rol blijft en nog steeds geen oplossingen aan gaat dragen kun je je opmerkingen nog wat kracht bij zetten door toe te lichten waarom het ‘niet oplossen van het probleem’ prima is. Het vereist wellicht een klein beetje creativiteit, maar het zou dus kunnen dat het niets dan voordelen heeft. Anderen in de organisatie kunnen zich wellicht extra profileren? Die zitten daar al een tijdje op te wachten. En tja, die moeten toch ook een kans krijgen? Of misschien is het passender om aan te geven dat het niet oplossen van het probleem goed voor hem is, want dan kan hij ook geen fouten maken en daarvoor verantwoordelijk worden gehouden. Je moet jezelf tenslotte wel in bescherming nemen.

Wederom zou je kunnen denken dat je onaardig bent als je dit zegt. Maar wederom zeggen wij dat dat niet zo is. Door goedkeuring te geven aan het probleem van de ander zal hij nog sterker in zijn schoenen gaan staan om WEL het probleem op te lossen.

Tot slot

Omdat provoceren verrassend en bijzonder effectief is kan het niet anders dan dat je het morgen al uit wilt proberen. Doe dat naar hartelust op vrienden en familie (zij kunnen het hebben), en ga daarna op het werk aan de slag. Voor je het weet ben jij niet meer de ongevraagde adviseur, maar help je anderen zelf tot oplossingen te komen.